WRZESIEŃ 2014

Jesień to czas obfitości, który należy w pełni wykorzystać przed zimą. Nie tylko ludzie gromadzą zapasy – najczęściej w formie dżemów, konfitur i wszelkiego rodzaju weków, robią to również zwierzęta. Obecnie łatwo zaobserwować gatunki, które nie zapadają w stan hibernacji zimą i nie migrują w cieplejsze rejony świata, jak uganiają się za wszelkimi rodzaju dostępnymi dobrami, chowając je w jedynie sobie znanych miejscach. Jak wiewiórka przygotowuje się do zimy? Gromadzi orzechy i żołędzie w dziuplach lub zakopuje je w ziemi. Podobnie zachowują się krukowate, które przechadzają się po trawnikach parkowych i dziobem wciskają żołędzie w trawnik. Wiewiórka musi poświęcić około 5 godzin dziennie w okresie od września do listopada na gromadzenie zapasów. W jednym sezonie magazynuje około 10 tys. sztuk żołędzi, orzechów i szyszek. Czy są w stanie zlokalizować tego typu kryjówki? Najczęściej nie. Ale to nie problem – zawsze można wykorzystać zapasy sąsiada i odnalezione cudze schowki. 

We wrześniu kończy się sezon lęgowy i ptaki, które pozostawały w parach na czas odchowu młodych, zbijają się w duże stada. Takie chmary żerujących mazurków, trznadli i czyży można obserwować na niezalesionych zboczach Księżej Góry. Ptaki bardzo chętnie wykorzystują niedoceniane przez nas ludzi chwasty. Widok czyży na ostach to klasyczny obrazek późnego lata.

Najlepsze zimowe spiżarnie dla ptactwa w krajobrazie rolniczym otaczającym Śląski Ogród Botaniczny w Radzionkowie to czyżnie. Są to zarośla kolczastych krzewów powstały na miedzach, obrzeżach lasów i miejscach składowania kamieni z pól. W ich obrębie rosną takie gatunki, jak dzikie róże, głogi, szakłaki, tarnina, trzmielina i dereń świdwa. Dla ptaków czyżnie to zaciszne i bezpieczne miejsca obfitujące w wartościowy pokarm – mogą się tu pożywiać licznymi owocami, które pozostają na krzewach również przez część zimy, nieobawiając się ataków drapieżników.

Wrzesień to również okres ostatnich pokosów łąk. Znajdujące się na terenie Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Radzionkowie zmiennowilgotne łąki trzęślicowe zostały częściowo skoszone. Koszenie jest bardzo ważne dla zbiorowisk łąkowych – usuwa nadmiar biomasy, która zwiększa żyzność siedliska, co działa na niekorzyść najrzadszych gatunków.

 

 

Tekst: Magdalena Maślak

Zdjęcia: Tomasz Biwo, Magdalena Maślak, Mirosław Wąsiński

 

 

sójka - przedstawiciel krukowatych
szczygły żerujące na łopianie
głóg jednoszyjkowy
śliwa tarnina
gromada mazurków żerująca na ziemi