AKTUALNOŚCI

Szanowni Goście

Informujemy, że od 1 marca 2026 obowiązuje zakaz wprowadzania psów na teren Ogrodu Botanicznego.

Po dziesięciu latach działalności ogrodu zdecydowaliśmy się zamknąć tę przestrzeń dla psów.
Nasza decyzja wynika z licznych skarg osób spacerujących, a także z troski  o rośliny. Obserwujemy coraz więcej zniszczonych roślin (zasikanych, połamanych), zadeptanych, rozkopanych rabat nie wspominając o odchodach, które stanowią nie tylko niehigieniczny i nieestetyczny element ogrodu, ale realne utrapienie dla naszych pracowników.

Dziękujemy za zrozumienie i uszanowanie wspólnej przestrzeni.

Pracownicy Śląskiego Ogrodu Botanicznego

Zakaz nie dotyczy psów asystujących osobom z niepełnosprawnościami
(z uprzężą i dokumentem potwierdzającym status).

Szczegóły zamóiwenia na: 

https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/tenders/ocds-148610-bc9813e9-d878-4056-8f8b-af3d028c752b

Zamówienie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Osi Priorytetowej II Fundusze Europejskie na zielony rozwój w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, działanie 2.14. Ochrona przyrody i bioróżnorodność z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Nr projektu: FESL.02.14-IZ.01-09G3/24

Nazwa projektu: FlorIntegral Silesia - zintegrowana ochrona in situ i ex situ rzadkich, zagrożonych i priorytetowych gatunków flory na terenie województwa śląskiego.

Nie zapomnijcie o ciepłym ubraniu i dobrych butach!

Do wyboru są następujące tematy:

STYCZEŃ - LUTY:

GDZIE ROSNĄ SKARPETKI? O WŁÓKNACH NATURALNYCH (SP kl. I-VIII) - oprócz śród

Skąd pochodziły tkaniny, zanim człowiek wynalazł akryl, polar czy poliester? Oczywiście z natury! Na zajęciach zajmiemy się włóknami roślinnymi i pochodzenia zwierzęcego. Porozmawiamy o tym, z czego dawniej robiono liny, z czego worki na mąkę, a z czego koszule. Dowiemy się, jaką drogę musi przejść runo owcze, zanim stanie się użyteczną włóczką, skąd pochodzi jedwab, gdzie rośnie bawełna
i dlaczego tkaniny lniane dziś są luksusem, choć jeszcze niedawno były najtańszą dostępną opcją. Przyjrzymy się z bliska różnym częściom roślin włóknistych i spróbujemy własnoręcznie wydobyć włókna z roślin dostępnych

PĄKI, PĄCZKI, PĄCZUSIE (SP kl. III-VIII, szkoły ponadpodstawowe)

Warsztaty stacjonarno-terenowe o charakterze artystyczno-przyrodniczym, skupiające się na rozpoznawaniu gatunków drzew i krzewów zimą, w stanie bezlistnym (co wbrew pozorom jest stosunkowo łatwe i bardzo ciekawe). Warsztaty podzielone są na trzy części. W pierwszej uczestnicy dowiadują się jak rozpoznawać gatunki zimową porą – jest to praktyczny przegląd podstawowych gatunków drzew i krzewów. W drugiej części wiedza ta zostanie utrwalona przez rysowanie pąków, pędów i innych cech charakterystycznych. Na zakończenie, przy dobrej pogodzie, przewidziano spacer na terenie Ogrodu Botanicznego - rozpoznawanie drzew po ich pokroju oraz weryfikacja zdobytej wiedzy w naturze.

W ŚWIECIE BARW (SP kl. I-VIII)

Stacjonarne warsztaty mające na celu wprowadzenie uczestników w fascynujący świat fizyki poprzez zabawę i eksperymentowanie ze światłem oraz kolorem. Podczas zajęć uczestnicy samodzielnie przeprowadzają doświadczenia – rozszczepiają światło białe za pomocą pryzmatu, obserwują przebieg i odbicie wiązki lasera, sprawdzają efekty mieszania barw światła i pigmentów, a także odkrywają, jak działają filtry optyczne. Dowiadują się przy tym, jakie są różnice między tworzeniem kolorów
w systemie RGB a ich powstawaniem w systemie CMYK. Warsztaty pozwalają również zrozumieć, jak barwy powstają w naturze – od tych występujących w świecie roślin, po zjawiska atmosferyczne.

KWIECIEŃ - CZERWIEC:

OPOWIEŚCI O DOBRYCH WILKACH - oprócz śród

(przedszkolaki 5,6-latki, SP kl. I - VI)

Warsztaty stacjonarno-terenowe. Na zajęciach uczestnicy poznają podstawy zachowania
i ekologii wilków - dowiedzą się, jak funkcjonuje wilcza wataha, nauczą się rozpoznawać wilcze tropy, poznają wpływ wilków na działanie całego lasu. Wspólnie zastanowimy się też, ile zostało z wilka w dzisiejszych psach i czy wilki naprawdę wyją do księżyca, a na koniec rozprawimy się z najpopularniejszymi mitami, w tym tymi o samcach alfa i walkach
o dominację. Zajęcia przerywane są angażującymi grami i aktywnościami artystycznymi. Przy bardzo złej pogodzie zajęcia mogą być przeprowadzone w całości w sali.

TROPICIELE PRZYRODY

(przedszkola, szkoły podstawowe)

Warsztaty terenowe. Są to najbardziej zróżnicowane warsztaty, bazujące na dynamicznych zjawiskach zmieniającej się przyrody oraz zjawisk pogodowych im towarzyszących. Wykorzystują dostępne przyrządy i narzędzia (np. lupa, lornetka), tak aby móc w pełni zaangażować się w warsztaty i samodzielnie tropić tajemnice natury. Tematyka warsztatów jest odpowiednia do pory roku, sezonowa czyli podczas każdej wycieczki inna. Uwaga skupia się na zjawiskach, które w danej chwili są najbardziej interesujące i możliwe do zaobserwowania, np. gody płazów, zakwitanie roślin związanych z fenologią, pojawianie się pewnych grup zwierząt itp., a które nie są wpisane w pozostałe warsztaty terenowe, bo pojawiają się i znikają zbyt szybko.

MALI OGRODNICY – w poniedziałki, wtorki oraz piątki

(przedszkola, SP kl. I - IV)

W zależności od pogody warsztaty są stacjonarne lub stacjonarno-terenowe, polecamy wiosną lub wczesnym latem. Warsztaty obejmują pogadankę nt. pracy ogrodnika (m.in. praktyczne rozpoznawanie ogrodniczych narzędzi), przegląd nasion i użytkowych części roślin oraz posianie/posadzenie roślin, które można wraz z doniczką zabrać do domu. Rozmawiamyo pielęgnacji roślin. Przy dobrej pogodzie część zajęć odbywa sie na ogrodowych grządkach.

SOWY - PTAKI, KTÓRE WIDZĄ I SŁYSZĄ PRAWIE WSZYSTKO

(przedszkolaki 5,6-latki, SP kl. I - VIII)

Warsztaty stacjonarne lub stacjonarno-terenowe przedstawiające sowy występujące
w naszym kraju. Uczestnicy zajęć dowiadują się gdzie występują różne gatunki sów, a także jakie są ich zwyczaje odnośnie pory aktywności, miejsc gniazdowania czy sposobów polowania i diety. Podczas zajęć przedstawiane są różne ciekawostki na temat tej grupy ptaków, np. dlaczego sowy doskonale widzą i jeszcze lepiej słyszą, gdzie są sowie uszy, co to jest i czemu służy szlara. Poprzez wykonywane zadania, w tym prace plastyczne, dzieci i młodzież aktywnie uczestniczą w warsztatach i utrwalają zdobyte wiadomości. Zajęcia odbywają się w budynku Regionalnej Stacji Edukacji Ekologicznej, a przy dobrej pogodzie również podczas spaceru na terenie Ogrodu Botanicznego.

ROŚLINY W SZTUCE

(SP kl. IV - VIII, szkoły ponadpodstawowe)

To interdyscyplinarne zajęcia łączące edukację przyrodniczą z edukacją artystyczną, wszak natura od zawsze bywała muzą dla artystów. Uczestnicy podczas spaceru w ogrodzie poznają poszczególne gatunki roślin, które inspirowały artystów do pracy, a następnie odnajdą je na obrazach sławnych mistrzów. Poznają przy tym symbolikę roślin w sztuce oraz ich rolę w ornamentyce i architekturze. Przyjrzą się kolorystyce, kształtom oraz teksturze. Botanicznym okiem spojrzą zarówno na klasyczne malarstwo, jak i na nowoczesną sztukę bio-art.

GLEBA - ŻYCIODAJNA FABRYKA

(SP kl. IV - VIII, szkoły ponadpodstawowe) – we wtorki oraz piątki

Gleba to najbardziej zewnętrzna warstwa litosfery, dość niepozorna, nie zwracająca uwagi.

A jednak warta dokładnego poznania, gdyż jej rola w tworzeniu ekosystemów lądowych jest kluczowa i bezcenna. Ale czym właściwie gleba jest? Jak powstaje? Warsztaty mają na celu przybliżenie procesów glebotwórczych, zapoznanie się z profilem glebowym, zaznajomienie się z organizmami uczestniczącymi w tworzeniu gleby. Wędrując po Ogrodzie uczestnicy poprzez doświadczanie odgadują, czym jest gleba. Zastanawiają się, w jaki sposób powstaje. Następnie oglądają profil glebowy, identyfikują podstawowe parametry takie jak struktura, porowatość, kwasowość. Poznają także, jakie organizmy przyczyniają się do powstania gleby i utrzymania jej właściwości. W laboratorium uczestnicy warsztatów mogą obejrzeć preparaty makro- i mikroskopowe organizmów glebotwórczych i zasiedlających gleby oraz dowiedzieć się, jaki one wnoszą wkład w jej powstanie.

Uwaga! Warsztaty mają formę terenową lub terenowo-laboratoryjną, jednak liczba miejsc

w laboratorium jest ograniczona, większe grupy nie skorzystają z laboratoryjnej formy zajęć.

POZNAJĘ GATUNKI PRZEZ RYSUNKI – oprócz poniedziałków

(SP kl. IV - VIII, szkoły ponadpodstawowe)

Warsztaty stacjonarne lub stacjonarno-terenowe. Uczestnicy nauczą się rysowania liści, owoców lub nasion  przez konstruowanie kształtów i używanie figur geometrycznych np. do narysowania liścia klonu pospolitego (aby łatwiej odróżnić go od jawora i innych klonów). Dzięki pracy nad obiektem mózg ludzki (a dziecięcy najbardziej) zapamiętuje szczegóły, które są tu pomocne w rozpoznawaniu gatunków drzew. Podczas zajęć rozpracujemy obiekt na części oraz postaramy się go narysować w proporcji i ze wszystkimi szczegółami. Uczestnicy poznają podstawy cieniowania w rysunku i zdobędą podstawowe zdolności w konstrukcji rysunku, tak aby ewentualny talent móc rozwijać dalej lub po prostu spędzić miło czas. Zapewniamy, że każdy potrafi rysować, nawet jeśli uważa, że nie.

KOLOROWA CHEMIA – POZNAJEMY KWASY I ZASADY

(SP kl. IV – VIII, szkoły ponadpodstawowe)

Warsztaty laboratoryjne pokazujące najbardziej kolorową i ciekawą stronę chemii. Uczestnicy samodzielnie wykonują doświadczenia chemiczne oraz pomiary pH, których uzupełnieniem są pokazy zademonstrowane przez prowadzącego. Wszystkie eksperymenty są omawiane i tłumaczone zrozumiałym językiem, dostosowanym do poziomu uczestników. Uczestnicy zapoznają się z wyposażeniem laboratorium oraz zasadami BHP. Dla uczniów kl. VII oraz VIII zajęcia są praktycznym uzupełnieniem programu szkolnego.

Uwaga! Laboratorium posiada 16 samodzielnych stanowisk, maksymalnie grupy nie powinny liczyć więcej niż 20 osób.

OGRODOWY MINDFULNESS CZYLI SPACER Z UWAŻNOŚCIĄ - oprócz śród

(wszystkie grupy wiekowe)

Zajęcia terenowe przeznaczone dla osób w każdym wieku, mające na celu pobudzić zmysły uczestników i skupić ich na odczuwaniu obecnej chwili i przyjemności przebywania w przyrodzie. Spacer polega na pilnej obserwacji środowiska (roślin, zwierząt, śladów) za pomocą różnych pomocy (lornetki, lupy, taśmy miernicze) rozpoznawaniu gatunków stosując przewodniki i atlasy. Zajęcia przerywane są ćwiczeniami pobudzającymi poszczególne zmysły uczestników, dostosowanymi poziomem trudności do ich wieku.

Zapraszamy do składania ofert:

https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/tenders/ocds-148610-c013f7e9-8de0-41b1-b382-c62cac3c57e2

Zamówienie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Osi Priorytetowej II Fundusze Europejskie na zielony rozwój w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, działanie 2.14. Ochrona przyrody i bioróżnorodność z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Nr projektu: FESL.02.14-IZ.01-09G3/24

Nazwa projektu: FlorIntegral Silesia - zintegrowana ochrona in situ i ex situ rzadkich, zagrożonych i priorytetowych gatunków flory na terenie województwa śląskiego.

Zapraszamy do składania ofert na budowę ścieżki, ogrodzenia i nawodnienia w Śląskim Ogrodzie Botanicznym w Radzionkowie

https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/tenders/ocds-148610-c013f7e9-8de0-41b1-b382-c62cac3c57e2

https://www.biuletyn.abip.pl/obmikolow/8941

Zamówienie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Osi Priorytetowej II Fundusze Europejskie na zielony rozwój w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, działanie 2.14. Ochrona przyrody i bioróżnorodność z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Nr projektu: FESL.02.14-IZ.01-09G3/24

Nazwa projektu: FlorIntegral Silesia - zintegrowana ochrona in situ i ex situ rzadkich, zagrożonych i priorytetowych gatunków flory na terenie województwa śląskiego.

Opracowanie powstało w 2025 r. w trakcie spacerów arachnologicznych organziozowanych przez ŚOB oraz podczas indywidualnych wypraw Michała. Jak podkreśla autor, nie jest to całkowity wykaz gatunków, gdyż na taki potrzeba wielosezonowych badań, ale liczymy, że praca ta będzie cennym źródłem wiedzy o gatunkach pająków zamieszkujących Ogród Botaniczny.

Araneus qadratus, krzyżak łąkowy              Oxyopes sp. (widok z góry)                                      Misumena vatia, kwietnik

Autorem fotografii jest Michał Potoczny